Lichaamsdonatie aan de wetenschap: een keuze met twee gezichten
Sommige keuzes maak je met je hoofd. Andere raken vooral je hart. Lichaamsdonatie aan de wetenschap is vaak een combinatie van allebei. Voor wie deze wens uitspreekt, voelt het regelmatig als een bewuste en betekenisvolle beslissing. Voor wie achterblijft, kan de impact pas écht voelbaar worden op het moment van afscheid.
Wat betekent het om je lichaam ter beschikking te stellen aan de wetenschap?
Wie zijn of haar lichaam schenkt aan de wetenschap, draagt bij aan medische kennis en betere zorg. Dankzij lichaamsdonatie kunnen artsen en studenten leren van het menselijk lichaam, nieuwe medische apparatuur ontwikkelen en complexe ingrepen oefenen. Ook draagt deze vorm van donatie bij aan vooruitgang in de behandeling van ziektes als kanker, Alzheimer en ALS.
Voor veel mensen is dat een troostende gedachte: dat hun leven, ook na de dood, van betekenis kan zijn voor anderen.
De praktische kant van lichaamsdonatie
Niet iedereen komt in aanmerking voor lichaamsdonatie. Er wordt vooraf zorgvuldig gekeken of het lichaam geschikt is. Wanneer dat zo is, wordt het lichaam binnen 24 uur na het overlijden opgehaald door een medische instelling.
De kosten voor vervoer, onderzoek en de uiteindelijke crematie worden door de ontvangende instelling gedragen. Nabestaanden ontvangen, als zij dat wensen, na enkele maanden de as terug. Voor sommige mensen spelen deze praktische aspecten mee in hun keuze.
Wanneer afscheid nemen weinig tijd krijgt
Waar de keuze voor de overledene vaak weloverwogen en rustig voelt, kan de impact voor nabestaanden groot zijn. Er is geen opbaring, geen rouwkamer en weinig gelegenheid om in rust afscheid te nemen. Terwijl juist die momenten voor veel mensen helpen om het verlies te bevatten.
Ook wanneer nabestaanden de keuze respecteren, kunnen zij zich overvallen voelen. Rouw laat zich niet versnellen.
Afscheid nemen bij lichaamsdonatie
Hoewel het lichaam bij donatie snel wordt overgedragen aan de wetenschap, betekent dat niet dat er geen ruimte is voor herdenking. Nabestaanden kunnen kiezen voor een herdenkingsmoment waarin herinneringen, foto’s, muziek en symboliek centraal staan. Kleine rituelen zoals een bloem, een brief of een tafel met herinneringen kunnen helpen om stil te staan bij het leven dat er was. Vaak blijkt dat niet het lichaam, maar de liefde en verbondenheid de ruimte vullen.
Tussen dankbaarheid en verdriet
Veel nabestaanden ervaren een dubbel gevoel bij lichaamsdonatie. Aan de ene kant is er trots en dankbaarheid. Aan de andere kant is er verdriet, en soms ook ongemak bij het idee dat het lichaam wordt gebruikt voor onderzoek. Het kan lastig zijn om die twee gevoelens naast elkaar te laten bestaan.
Daarom is het zo belangrijk dat deze keuze bij leven besproken wordt. Open gesprekken kunnen helpen om begrip te creëren en ruimte te geven aan ieders gevoel.
Een keuze die vraagt om zachtheid en openheid
Het lichaam ter beschikking stellen aan de wetenschap is een persoonlijke en betekenisvolle beslissing. Welke keuze iemand ook maakt, het vraagt om aandacht, zorg en menselijkheid.
Als rouwcoach en uitvaartbegeleider bied ik ondersteuning bij het omgaan met gemis, denk ik mee in de keuzes rondom een afscheid en help ik om rust en overzicht te creëren wanneer alles te veel voelt. Samen zoeken we naar een manier die past. Neem gerust contact met mij op.
Het leven van mijn vader naderde, na een lange periode van Alzheimer. Om mijn moeder in dit proces te ontlasten heb ik contact opgenomen met Astrid van Salve Cara.
Aangezien het ook mijn eerste verlies van een ouder zou worden had ik geen idee van het “Hoe en wat” bij een uitvaart.
Astrid heeft mij daar op een zeer prettige, helder en persoonlijke manier doorheen gepraat zodat het proces wat wij door zouden moeten geheel duidelijk was geworden. Haar persoonlijke aanpak leidde al snel tot de “voor ons juiste” vorm.
Mijn vader was nog niet overleden en ons restte niets anders dan wachten.
Ondertussen had Astrid alles op de achtergrond geregeld en in werking gezet zodat, als hij uiteindelijk overleed, alles in gereedheid was gebracht en wij daar zo min mogelijk aandacht aan hoefden besteden.
Op het moment van overlijden was Astrid nog met vakantie. Ze heeft gezorgd voor perfecte vervanger “Han” die ons in het hele traject geweldig begeleid heeft.
Op de dag van de crematie was Astrid terug en heeft ze ons vergezeld en haar steun betuigd.
Al met al kijken we terug op een heel mooie uitvaart en hebben wij dankzij de goede zorgen van Astrid en Han ons werkelijk nergens druk over hoeven maken.
- M. Wierenga
Een integere en warme begeleiding
De uitvaart van mijn vader is met zoveel respect, rust en persoonlijke aandacht begeleid dat we ons als familie werkelijk gedragen voelden. Vanaf het eerste moment was duidelijk dat er niet gewerkt werd volgens een vast stramien, maar dat er écht werd geluisterd naar wie hij was en wat voor ons belangrijk was.
De manier waarop ruimte werd geboden aan onze wensen — soms praktisch, soms juist emotioneel of symbolisch — getuigde van groot invoelingsvermogen en vakmanschap. Alles klopte, zonder dat het geforceerd voelde: van de kleine details tot de grotere lijnen van het afscheid.
We kijken met dankbaarheid terug op een afscheid dat bij mijn vader paste. De begeleiding maakte het verschil, juist in een kwetsbare tijd.
- C. van der Meer en familie
Na het overlijden van onze moeder en oma heeft Astrid ons geweldig bijgestaan om de crematie te regelen. Astrid is heel betrokken en meelevend en voldeed aan al onze wensen. Niks was haar teveel, ze heeft een hart van goud.
- Sjoerdtje, Albert en de kinderen
Wat heeft zij voor de uitvaart van Jacob alles prima geregeld.
- Anneke
Ik heb voor het eerst mede een uitvaart mogen regelen. Wat komt er veel op je af in zo’n week! Je moet veel regelen, maar met behulp van Astrid zijn wij hier uitgekomen. Astrid heeft ons hier onwijs goed bij begeleid met veel liefde en respect en haar engelengeduld. Ze heeft een gouden hart en straalt liefde voor haar werk uit.
- Rebecca
Astrid heeft ons met passie bijgestaan bij de uitvaart van onze moeder. Ze zorgde ervoor dat alles goed geregeld was en liet niets aan het toeval over. Doordat zij de tijd bewaakte en ons begeleidde in elke stap die we voor de uitvaart dienden te zetten, hadden wij ook tijd om stil te staan bij ons verlies. Bedankt voor de goede zorgen Astrid.
